Sevenhill, Clare Valley, South Australia


Chairperson:Jerzy Mrotek

Deputy:Irena Sosnowski

Secretary:Gosia Skalban

Curators: Edward Dudzinski, Mary Greven

Assistant Curator: Helen Houston

Treasurer:John Sosnowski

Maintenance Manager: John Sosnowski

PDG Rep:Mary Greven and Helen Houston

Assistant Secretary : Alicia Neverauskas

Members: Tessa Waksmundzki, Urszula Mrotek, Krystyna Kubiak, Helen Houston, Josephine Herbig, Irena Dalidowicz, Andrew Dalidowicz,Krystyna Gajewski, Leszek Gajewski, Kenn Rucioch, Jacquii Steen

Co-op Members: Kamilla Springer, Stanislaw Skzypczak, Josef Glapa, Krystyna Andrecki, George Andrecki

Local Representatives: Patricia Dawson


2014 PHRCM AGM report

including a Polish translation

             December 14, 2014

Chairperson – Irena Sosnowski
Deputy –          Danuta Krawiec
Secretary -       Mary Greven
Curator -          Krystyna Luzny, Mary Greven, Gosia Skalban, Edward Dudzinski
Treasurer -      Edward Dudzinski
Maintenance – John Sosnowski

MEMBERS – Tessa Waksmundzki, Urszula Mrotek, Jerzy Mrotek, Alicia Neverauskas, Helen Houston, Josephine Herbig, Barbara Warcok , Irena Dalidowicz

Rep. Polish Pioneer Descendant Group -   Aleksander  Cmielewski

LOCAL REPRESENTATIVES - Patricia Dawson, Marjory Smart

CO-OP MEMBERS – Kamilla Springer, Eugeniusz Krawiec, Krystyna Andrecki, George Andrecki, George Urban, Stanislaw Skszypczak, Josef Glapa.


First it is right to remember and pay tribute to three of the Museum’s earliest committee members and greatest workers. Krystyna Luzny passed away on 8th March 2014 and Patricia Cmielewski on April 22nd 2014 and recently Aleksander Cmielewski who died November 2nd 2014.
Krystyna was the Curator for the past 20 years. It was due to her hard work that we credit the high standard of the museum. She took on the role of curator when the building was bare, with just a few photos, documents and artefacts at her disposal. Krystyna went on to build the museum into what it is today with the help of a few equally devoted people.

Patricia Cmielewski along with Alek joined when the museum was being rebuilt. Later she took on the role of Secretary. Her knowledge and research was much appreciated. Always a right hand to Krystyna Luzny and a great help and support to me in my early days as Chair of the museum committee.
The most recent death was that of Aleksander Cmielewski
Alek along with Pat was one of the longest serving members of the Polish Hill museum. He helped to rebuild the church and set up the museum. Always ready to do special projects he was also the Representative of the Polish Pioneer Descendant Group. Alek and Pat are together again.

As we look back at old documents and photos and see their notes and letters we remember them with love and gratitude.

Another respected friend and Patron of the Museum, Father Bill Modystack, who died 28th March 2014. Father Bill was a descendant of the early pioneers and very proud of his Polish heritage. He researched his pioneer family and visited Poland on a number of occasions. Father Bill died wearing a treasured ring with the White Eagle which was given to him the last time he visited Poland.


The biggest project that the committee took on during this term was purchasing and refurbishing a container for $10,000 to use as an archive. The museum has no room for storage which was essential when Krystyna Luzny, the curator, went into a nursing home. All the documents, books and photos were stored in her house. As building an archive is out of our reach at this stage we had to settle for the container. This container is ventilated, insulated, secured against vermin and painted according to Heritage specifications. It is secure against theft and a safe place to store the many items and necessities of running a museum. The long term commitment is to save enough to build an archive, showroom and research area. We are working hard to save enough to start seriously thinking of doing this but it is a slow process as in the last ten years we have managed only $45,000. Still a long way to go without help.
The committee is grateful to all our sponsors and donors that have come to our assistance in the assembling of the archive.

Another project that I have had in mind for some time is holding an exhibit in the city of Adelaide during the History Festival in May. This year, 2014, with much hard work and enthusiasm, our Curator Edward Dudzinski, together with the help and advice from Mr Stanislaw Szymkiewicz President of AK, put up a display of the Warsaw Uprising of 1944 in the Dom Polski Centre. The display ran for the whole month of May and was staffed throughout the weeks by some of the committee members who gave their time so generously. The display was focused on those who came to South Australia after the war. Many of the panels and information that were used had been prepared and presented some years ago by Krystyna Luzny, the AK and the SPK. Information was also received from the Warsaw Uprising Museum in Warsaw. Presented also were a number of films relating to the Uprising which were enthusiastically attended.
Thank you to Ted for producing such an interesting and professional display. We are already planning for next year’s History Festival.

The committee members also spent time preparing and opening the museum at Seven Hill for the May History Festival. Our grateful thanks go especially to Pat Dawson who so kindly spent three Sundays of that month for special openings during the festival. The museum was well attended by many local and interstate visitors.

The museum is fortunate in its Friends and Donors. Generous donations of a new carpet for the altar by Mr Karol Warcok and Mrs Barbara Niemiec-Warcok and a carpet runner from Mrs Kathrine Ford (Malycha) a descendant of the Pioneers, and her daughters Helen and Mary have improved the church. Mrs Ford is the oldest living Pioneer Descendent, celebrated her 100th birthday last year.
A large book case kindly donated by the Polish Women’s Association of SA has helped to store the collection of reference books that were in Krystyna Luzny’s home for many years. It also is another place to display small collections of various kinds.
We are always grateful for all donations and appreciate the generosity of the Polish Community.

Lots of work goes into keeping up the standards of the museum and I am grateful to the Committee for being so generous with their time.
Every month before opening, the museum has to be cleaned, flowers placed in vases and candles lit. This all helps in the ambiance and welcome of the museum.
Busy Bees are held once a year to thoroughly clean the whole museum and showcases. The men repair, check gutters and do all the other necessary tasks’ that need their attention.
Danuta Krawiec has planted over 100 plants and bulbs around the property.

A committee member and descendent of the Pioneers, Helen Houston (Malycha family) lost her son. The family have planted a tree as a memorial to him. The tree is thriving and is a beautiful commemoration of his life.

The museum is open every first Sunday in the month by members of the committee. It also opens for any special occasion such as tours, picnics, pilgrimages and special visits.
It continues drawing many people, local, interstate and a good few overseas visitors.

My grateful thanks go for all the support and help given over the years to me by the whole committee. Without their support and hard work it would not be possible to run and showcase the museum.
Special thanks to the Curators, Mary Greven, Edward Dudzinski and Gosia Skalban. They work diligently to keep the displays interesting and cataloguing everything received.
To John Sosnowski who has had the big job of repairing and maintaining the building.
To Jerzy Mrotek who has kindly taken on the managing of the museum web pages and has also organised face book.
To Patricia Dawson who readily runs down to the museum when people wish to visit out of opening hours. Pat, a Pioneer Descendent is a great help also in collecting photos, researching and doing little projects.

Tony Pawelski from the Polish pioneer Descendants’ Group has a wonderful archive and is another source of information and works closely with us. Thank you Tony for all your help.

Thanks must go also to the Friends of the Museum who for years have helped in many ways around the museum and when special occasions occur. Without this band of helpers we would find it hard to cope and their expertise is always appreciated.
Thank you to the whole Polish community who support the museum both by encouragement and financially, without your dedicated work in the past, and interest and help now, the museum would not exist.
Thank you to all who have shared their treasures, photos and stories with us. They are appreciated and are valued and cared for by us.
Recently we have received a number of items.
Mr Ted Krupka donated a booklet produced by his daughter Anna when still at school titled “My Polish Heritage”. A beautifully presented booklet of Polish customs and costumes drawn by Anna, showing the pride she has in her Polish heritage. It is a lovely example to show visiting school children. Several copies have been made which are given to interested teachers visiting the museum.
Alek Cmielewski passed on to the committee before his death ten boxes of documents, letters, photos, magazines and general history of clubs and associations in S.A. since the 1950’s.  A true historic treasure trove.
Mrs Irena Zajac donated a beautiful large framed picture of Pope John Paul II which now hangs in the church. Mrs Zajac has made a number of donations of interesting items in the past.
Kevin Witkowski wrote a booklet about his parents’ early life both in Germany and Adelaide. Kevin kindly donated a copy along with some other information and mementoes to the museum.
Mrs Alice Domagalski has given documents, photos and books relating to her husband and others who worked on the railroads around Port Lincoln. Mrs Domagalski had written a book naming Polish men who worked and lived there. Lately she put together a folder with original photos and items of interest. We value this contribution to the history of the Polish refugees of the 1950’s. Sincere thanks Mrs Domagalski.
Mrs Daniella Barszcz made some beautiful Polish Palmy and Easter Baskets which were displayed in the month leading up to Easter for the last two years. This was very interesting to our Australian Friends who admired them and wanted to hear about the Polish custom.  These interesting and colourful customs help to make the museum more exciting to visit.
A gentleman rang me from Melbourne recently offering some war relics which were accepted gratefully. Mr Andrzej Chmielewski also made a very generous donation of $2000 to the museum. Sincere thanks Mr Chmielewski for your kind thoughts and generosity.

These are only some examples of the interesting information, documentation and articles we receive all of which are accepted gratefully.

There are a number of reference books, diaries and documents both in Polish and English which are available for research in our library.
We welcome and accept all photographs, memoirs, documents, magazines, costumes and artefacts related to the pioneers and Polish refugees.
Recently we acquired 10 copies of the book “Prussian Past – Polish Present” Reflections on a South Australian migration story written by Anitta Maksymowicz, a Polish Historian doing research on the Pioneers that came to Sevenhill. Anitta was in Adelaide a couple of years ago presenting papers at a History Conference. This was her presentation published in book form. The books are being sold at the museum for $22ea.

Lastly thank you Elzbieta Bukowska, Zbigniew Szczubelek and Mr Skrzypczak who continue to maintain the property and cut the grass around the museum.
Till recently Mr. Glapa was a constant help, maintaining the property also but due to poor health and family commitments he had to postpone this commitment. We wish you good health Mr Glapa and look forward to seeing you back among us soon.


Irena Sosnowski



Rep. Polish Pioneer Descendent Group - MARY GREVEN



Sprawozdanie Komitetu “Polish Hill River Church Museum” – 2012/2014
14 grudnia 2014

Skład Komitetu
Przewodnicząca – Irena Sosnowska
Zastępczyni – Danuta Krawiec
Sekretarka – Mary Greven
Kustosz – Krystyna Łużna, Mary Greven, Gosia Skałban, Edward Dudziński
Skarbnik – Edward Dudziński
Konserwacja – Jan Sosnowski

Tessa Waksmundzka, Urszula Mrotek, Jerzy Mrotek, Alicja Neverauskas, Helen Houston, Josephine Herbig, Barbara Warcok, Irena Dalidowicz

Reprezentant Polish Pionieer Descendants Group – Aleksander Ćmielewski

Miejscowi Reprezentanci – Patricia Dawson, Marjory Smart

Członkowie pomocniczy – Kamilla Springer, Eugeniusz Krawiec, Krystyna Andrecka, Jerzy Andrecki, Jerzy Urban, Stanisław Skrzypczak, Józef Glapa.

Na początku należy wspomnieć i uznać zasługi oraz wielki wkład pracy trojga pierwszych członków Komitetu Muzeum. Krystyna Łużna zmarła 8 marca 2014, Patrycja Ćmielewska 22 kwietnia 2014 i niedawno Aleksander Ćmielewski, który zmarł 2 listopada 2014.
Krystyna była kustoszem muzeum przez ostatnie 20 lat. Wysoki standard muzeum jest wynikiem jej wytężonej pracy. Podjęła stanowisko kustosza, gdy w budynku były gołe ściany i znajdowało się w nim tylko kilka fotografii, dokumentów i eksponatów. Krystyna doprowadziła muzeum do stanu, w jakim jest dzisiaj, przy pomocy kilku osób tak oddanych tej sprawie jak ona.
Patrycja Ćmielewska razem z Alkiem przyłączyli się do komitetu w czasie, gdy muzeum było odbudowywane. Później Patrycja przyjęła rolę sekretarki. Jej wiedza i prace badawcze były bardzo doceniane. Była prawą ręką Krystyny Łużnej i wielką pomocą i wsparciem dla mnie w moim pierwszym okresie bycia przewodnicząca komitetu muzeum.
Aleksander Ćmielewski zmarł niedawno. Alek i Patrycja byli jednymi z najdłużej pracujących w komitecie muzeum Polish Hill River. Alek pomógł w odbudowaniu kościoła i w zorganizowaniu muzeum. Zawsze gotowy zająć się specjalnymi zadaniami, był również przedstawicielem PolishPioneer Descendants Group. Teraz Alek i Pat są znów razem.
Gdy przeglądamy stare dokumenty i fotografie oraz widzimy ich notatki i listy, wspominamy ich ciepło i z wdzięcznością.

Jeszcze jeden szanowany przyjaciel i patron muzeum to ksiądz Bill Modystack, który zmarł 28 marca 2014 r. Ks. Modystack był potomkiem pierwszych pionierów i był bardzo dumny ze swego polskiego pochodzenia. Odszukał szczegóły swej pionierskiej rodziny i kilka razy odwiedził Polskę. Ks. Bill umarł z pierścieniem z białym orłem na palcu, który dostał gdy był ostatni raz w kraju.


Największy projekt, który komitet podjął w obecnej kadencji, to zakup i urządzenie kontenera za $10 000, który służy jako archiwum. Muzeum nie ma miejsca na przechowywanie materiałów, a takie miejsce okazało się koniecznym, gdy kustosz Krystyna Łużna zamieszkała w domu opieki.

Wszystkie dokumenty, książki i fotografie były przechowywane w jej domu. Na wybudowanie archiwum obecnie nas nie stać, więc musieliśmy poprzestać na kontenerze. Kontener ma wentylację i izolację, jest zabezpieczony przed robactwem i wymalowany według dokumentacji o zabytkach. Jest zabezpieczony od kradzieży i stanowi bezpieczne miejsce do przechowywania eksponatów i wielu innych przedmiotów

potrzebnych do prowadzenia muzeum. Naszym długoterminowym zobowiązaniem jest zaoszczędzenie pieniędzy, aby móc wybudować archiwum, salę wystawową i pomieszczenie do prac naukowych. Bardzo się staramy, aby zaoszczędzić potrzebne fundusze na ten cel, ale jest to powolny proces. W ostatnich dziesięciu latach zaoszczędziliśmy tylko $45 000 i bez innej pomocy czeka nas jeszcze długa droga. Komitet jest wdzięczny wszystkim wspierającym nas i darczyńcom, którzy nam pomogli w urządzeniu archiwum.

Jeszcze inny projekt, który już dawno miałam na myśli, to urządzenie wystawy w Adelajdzie podczas dorocznego Historycznego Festiwalu w miesiącu maju. W 2014 roku, przy dużym wkładzie pracy i entuzjazmu, nasz kustosz Edward Dudziński, z pomocą i poradą pana Stanisława Szymkiewicza prezesa AK, przygotował w Centralnym Domu Polskim Wystawę o Powstaniu Warszawskim 1944. Wystawa była otwarta przez cały miesiąc maj i obsługiwana przez niektórych członków komitetu, którzy wspaniałomyślnie poświęcili swój czas. Wystawa koncentrowała się na tych, którzy przybyli do Australii Południowej po wojnie. Wiele paneli i informacji, które użyto, zostały przygotowane i wystawione szereg lat temu przez Krystynę Łużną, AK i SPK. Wykorzystano również informacje z Muzeum Powstania Warszawskiego w Warszawie. Wyświetlono także kilka filmów dotyczących Powstania, które zostały entuzjastycznie przyjęte przez widzów.
Dziękujemy Tedowi Dudzińskiemu za przygotowanie takiej interesującej i profesjonalnej wystawy. Już myślimy o Festiwalu Historycznym w 2015.
Członkowie Komitetu również poświęcili czas na przygotowanie i otwarcie muzeum w Seven Hill River na majowy Festiwal Historyczny. Jesteśmy szczególnie wdzięczni Pat Dawson, która była tak dobra i spędziła trzy niedziele na dodatkowe otwarcie muzeum podczas festiwalu. Do muzeum przybyło wielu miejscowych gości jak również osoby z innych stanów.

Jak to dobrze, że muzeum ma grupę Przyjaciół i Darczyńców. Nowy dywan przy ołtarzu, darowany przez pana Karola Warcoka i panią Barbarę Niemiec– Warcok i chodnik od Mrs Katherine Ford (Małycha), potomkini Polskich Pionierów i jej córek Helen i Mary upiększyły kościół. Mrs Ford jest najstarszą żyjącą potomkinią Pionierów i w zeszłym roku obchodziła swe setne urodziny.
Duża szafa na książki, podarowana przez Koło Polek w Australii Południowej, umożliwiła przechowanie zbioru książek, które były przez wiele lat w domu Krystyny Łużnej. Można w niej również wystawić różnego rodzaju kolekcje drobnych przedmiotów.
Jesteśmy zawsze wdzięczni za wszelkie dary i cenimy wspaniałomyślność polskiego społeczeństwa.

Utrzymywanie muzeum w odpowiednim stanie wymaga dużo pracy i jestem wdzięczna Komitetowi za to, że tak chętnie poświęca swój czas na to. Każdego miesiąca przed otwarciem trzeba muzeum posprzątać, wstawić kwiaty do wazonów i zapalić świece. Wszystko to pomaga stworzyć odpowiednią atmosferę na przyjęcie
Raz do roku zbieramy się, aby dokładnie posprzątać i wyczyścić całe muzeum i szafy. Mężczyźni reperują, sprawdzają rynny i wykonują wszystkie inne prace, które są potrzebne. Danuta Krawiec posadziła przeszło 100 roślin i cebulek na terenie wokół muzeum.
Helen Houston, członkini komitetu i potomkini Polskich Pionierów straciła syna. Na jego pamiątkę rodzina posadziła drzewo. Rośnie bardzo dobrze i jest pięknym symbolem jego życia.

Członkowie komitetu otwierają muzeum w pierwszą niedzielę każdego miesiąca. Otwiera się je także przy okazji grupowych wycieczek, pikników, pielgrzymek i specjalnych wizyt. Muzeum stale przyciąga wiele osób miejscowych, z innych stanów i również sporo zagranicznych gości.

Jestem wdzięczna i bardzo dziękuję za wsparcie, które otrzymywałam od wszystkich członków komitetu przez wiele lat. Bez ich pomocy i wytężonej pracy nie byłoby możliwe prowadzić muzeum i eksponować materiały.
Szczególnie dziękuję:
– kustoszom Mary Graven, Edwardowi Dudzińskiemu i Gosi Skałban. Bardzo przykładają się do pracy katalogując wszystko, co otrzymujemy i starając się, żeby eksponaty były interesujące.
– Janowi Sosnowskiemu, który wykonuje ogromną pracę przy naprawie i konserwacji budynku.
– Jerzemu Mrotkowi, który prowadzi strony internetowe muzeum i zorganizował też Facebook.
– Patrycji Dawson, która chętnie jedzie do muzeum, gdy ktoś chce je zwiedzić poza normalnymi godzinami otwarcia. Pat, potomkini Polskich Pionierów, jest bardzo pomocna w zbieraniu fotografii, w badaniach i w pracy przy drobnych projektach.
– Tony’emu Pawelskiemu z organizacji Polish Pioneers' Descendants’ Group, który ma bardzo piękne archiwum, jest jeszcze jednym źródłem informacji i działa w ścisłej współpracy z nami.

Dziękuję Ci Tony za wszelką Twą pomoc.

Podziękowania należą się też Przyjaciołom Muzeum, którzy od lat pomagają w różny sposób przy muzeum oraz przy różnych specjalnych okazjach. Byłoby nam bardzo trudno podołać wszystkiemu bez tej grupy pomocników i zawsze cenimy sobie ich ekspertyzę.
Dziękuję całemu polskiemu społeczeństwu, które wspiera muzeum zarówno swoim poparciem jak i finansowo. Bez waszego poświęcenia i pracy w przeszłości i obecnego zainteresowania i pomocy muzeum nie mogłoby istnieć.
Dziękuję wszystkim, którzy podzielili się z nami swymi skarbami, fotografiami i opowieściami. Bardzo je cenimy, uważamy za wartościowe i zapewniamy im opiekę.
Pan Tadeusz Krupka podarował nam broszurkę zatytułowaną “My Polish Heritage” wykonaną przez jego córkę Annę, gdy była jeszcze w szkole. Piękna broszurka przedstawia polskie zwyczaje i stroje narysowane przez Annę i jest dowodem jej dumy ze swego polskiego dziedzictwa. Pokazujemy to dzieciom szkolnym, które odwiedzają muzeum i zrobiliśmy kilka kopii dla zainteresowanych nimi nauczycieli.
Alek Ćmielewski przekazał nam przed śmiercią dziesięć kartonów dokumentów, listów, fotografii, czasopism i ogólnej historii organizacji i związków w Australii Południowej od 1950 roku. Jest to prawdziwy skarbiec historycznych informacji.
Pani Irena Zając ofiarowała piękną, dużą, oprawioną podobiznę papieża Jan Pawła II, która teraz wisi w kościele. Już dawniej otrzymaliśmy od pani Zając szereg interesujących przedmiotów.
Kevin Witkowski napisał broszurę o pierwszych latach życia jego rodziców w Niemczech i w Adelaide i złożył w muzeum kopię razem z innymi informacjami i pamiątkami.
Pani Alice Domagalska złożyła dokumenty, fotografie i książki dotyczące jej męża i innych, którzy pracowali na kolei koło Port Lincoln. Pani Domagalska napisała książkę wymieniając Polaków, którzy tam pracowali i mieszkali. Niedawno skompletowała teczkę z oryginalnymi fotografiami i innymi ciekawymi przedmiotami. Bardzo cenimy sobie ten wkład do historii polskich uchodźców z lat 1950-tych. Serdeczne dzięki składamy pani Domagalskiej.
Pani Daniela Barszcz zrobiła piękne palmy i koszyki Wielkanocne, które wystawiamy w miesiącach przed Wielkanocą przez ostatnie dwa lata. Bardzo się to podoba naszym australijskim przyjaciołom i chcą się więcej dowiedzieć o tym zwyczaju. Te ciekawe i barwne zwyczaje sprawiają, że odwiedzenie muzeum staje się bardziej interesujące.

Niedawno zadzwonił do mnie z Melbourne pan Andrzej Chmielewski, ofiarując zabytki wojenne, które z wdzięcznością przyjęłam. Pan Chmielewski złożył również hojny dar w sumie $2000 na muzeum. Serdeczne dziękuję panie Chmielewski, że Pan myśli o nas i za Pana wspaniałomyślność.
To jest tylko kilka przykładów interesujących informacji, dokumentacji i przedmiotów, które otrzymujemy i które wszystkie z wdzięcznością przyjmujemy. W naszej bibliotece mamy szereg książek-informatorów, pamiętników i dokumentów w języku polskim i angielskim z których można korzystać w celach badawczych.
Wszystkie fotografie, pamiętniki, dokumenty, czasopisma, stroje i artefakty związane z Polskimi Pionierami i uchodźcami polskimi przyjmujemy z wdzięcznością.
Niedawno zakupiliśmy 10 egzemplarzy książki “Prussian Past – Polish Present, Reflections on a South Australian Migration Story” autorstwa Anitty Maksymowicz, polskiego historyka. Anitta badała historię Pionierów, którzy przybyli do Sevenhill. Dwa lata temu była w Adelaide z odczytami na konferencji historycznej. Teraz jej odczyty są wydane w formie książki. Jest ona do nabycia w muzeum w cenie $22.
Na końcu składam podziękowanie Elżbiecie Bukowskiej, Zbigniewowi Szczubelkowi i panu Skrzypczakowi, którzy nadal utrzymują posiadłość w dobrym porządku i ścinają trawę wokół muzeum.

Do niedawna pan Glapa zawsze pomagał przy tych pracach, ale z powodu złego zdrowia i obowiązków rodzinnych zmuszony był wycofać się z tych obowiązków. Panie Glapa, życzymy Panu zdrowia i mamy nadzieję, że niedługo zobaczymy Pana znów wśród nas.

Irena Sosnowska
Polish Hill River Church Museum